Misa bizantyjska z motywem polowania.

Misa pochodzi z miejscowości Pedino, w regionie Macedonia Środkowa w północnej Grecji. Jej oryginał, datowany na koniec XII – początek XIII wieku, znajduje się w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Kilkis.

Jej szerokie, otwarte wnętrze zdobi kompozycja figuralna przedstawiająca jelenie, zająca i kotowatego drapieżnika. Scenę wykonano w technice champlevé, z zastosowaniem szkliwienia. Jasne sylwetki zwierząt wyraźnie odcinają się od złocistożółtego szkliwa, a ich układ nadaje przedstawieniu wrażenie ruchu. Całość uzupełnia dekoracyjny pas biegnący wzdłuż wewnętrznej krawędzi.

Motywy zwierzęce należały do często spotykanych tematów dekoracji bizantyjskiej zastawy stołowej. Sposób zestawiania postaci pozwala niekiedy odczytywać takie przedstawienia jako sceny ruchu, pościgu, szamotania się lub walki. Nie zawsze można jednak jednoznacznie ustalić, czy dekoracja przedstawia konkretną sytuację, czy przede wszystkim wykorzystuje dynamikę zwierzęcych sylwetek.

Przedstawienia zwierząt można rozpatrywać w szerszym kontekście kultury bizantyjskiej, w której polowanie było popularnym zajęciem zarówno zwykłych mieszkańców, jak i warstw rządzących oraz cesarzy. Motywy łowieckie pojawiały się również na ceramicznych naczyniach codziennego użytku. Nie oznacza to jednak, że każda dekoracja przedstawiająca zwierzęta ukazuje konkretną scenę polowania. W przypadku misy z Pedino pozostaje to jedną z możliwych interpretacji zestawienia zwierzęcych sylwetek.

Jeśli ta misa wzbudziła Twoją ciekawość, warto przyjrzeć się bliżej technikom, które pozwalały bizantyjskim rzemieślnikom tworzyć tak wyraziste dekoracje. W artykule o sgraffito znajdziesz szerszy kontekst dawnych sposobów zdobienia ceramiki, w tym technik, które nadawały przedstawieniom charakterystyczny rysunek i wyraz.

Opracowanie: Krzysztof Dziewientkowski
Rekonstrukcja: Krzysztof Dziewientkowski
Pierwsza publikacja: 13 10 2026
Ostatnia aktualizacja:

Źródło:

Ioannidaki-Dostoglou, E. 1981. „Παραστάσεις πολεμιστών και κυνηγών στα βυζαντινά αγγεία” [Przedstawienia wojowników i myśliwych na naczyniach bizantyjskich]. Αρχαιολογικόν δελτίον 36: 127–138. Abstrakt dostęp online: https://grissh.gr/article/558bdcee39c64bd8d8000017

Papanikola-Bakirtzi, D. (red.) 2002. Everyday Life in Byzantium. Byzantine Hours, Works and Days in Byzantium. Ateny: Kapon Editions. Dostęp online: Brak*