Gdańsk, około 1000 roku

Badania archeologiczne w powojennym Gdańsku ruszyły w 1948 roku, równolegle z wielką odbudową miasta. Choć specyfika gdańskiego gruntu sprzyjała zachowaniu się przedmiotów z surowców organicznych, to właśnie ceramika stała się główną kategorią znalezisk. Wyniki pierwszych siedemnastu lat prac robią ogromne wrażenie:  masa pozyskanych fragmentów naczyń sięgnęła niemal 10 ton. Samo stanowisko I obejmujące wykopy I–V, od którego rozpoczęto odkrywanie wczesnośredniowiecznego Gdańska, dostarczyło ponad 5,6 tony materiału.

Podstawą rekonstrukcji jest fragment naczynia odkryty na stanowisku I, na terenie wczesnośredniowiecznego grodu gdańskiego, w rejonie dzisiejszych ulic Czopowej, Grodzkiej i Dylinki. Pochodzi z poziomu osadniczego 15, datowanego na 1000-1020 rok, z fazy poprzedzającej ukształtowanie się miejskiej siatki ulic i zwartej zabudowy.

Zachował się fragment obejmujący wylew i część brzuśca. Naczynie ma niewielki wylew i szeroki otwór. Górną strefę zdobi linia falista, natomiast poniżej załomu brzuśca biegną poziome linie obiegające naczynie. Kompozycja zdobienia i proporcje wpisują się w lokalną tradycję garncarską, nawiązując do ceramiki zachodniosłowiańskiego kręgu kulturowego.

Na podstawie fragmentu opracowano współczesną rekonstrukcję naczynia w zmniejszonej skali, nadając mu formę użytkowego kubka. Zachowano charakterystyczny układ ornamentu i proporcje nawiązujące do zabytku.

Kubek łączy rekonstrukcję opartą na materiale archeologicznym z funkcjonalnością współczesnego naczynia użytkowego. Może stanowić element wyposażenia obozowego nawiązującego do realiów wczesnego średniowiecza

Opracowanie: Krzysztof Dziewientkowski
Rekonstrukcja: Krzysztof Dziewientkowski
Pierwsza publikacja: 01.02.2026
Ostatnia aktualizacja: 18.10.2026

Źródło:
Lepówna, B. 1968, Gdańsk wczesnośredniowieczny: Garncarstwo gdańskie w X–XIII wieku, Prace Komisji Archeologicznej w Gdańsku, t. 7, Gdańsk. Dostęp online: Brak *