Badania archeologiczne w powojennym Gdańsku ruszyły w 1948 roku, równolegle z wielką odbudową miasta. Choć specyfika gdańskiego gruntu sprzyjała zachowaniu się przedmiotów z surowców organicznych, to właśnie ceramika stała się główną kategorią znalezisk. Wyniki pierwszych siedemnastu lat prac robią ogromne wrażenie,  masa pozyskanych fragmentów naczyń sięgnęła niemal 10 ton. Samo stanowisko I obejmujące wykopy I–V, od którego rozpoczęto odkrywanie wczesnośredniowiecznego Gdańska, dostarczyło ponad 5,6 tony materiału.

Podstawą rekonstrukcji jest fragment naczynia odkryty na stanowisku I, na terenie wczesnośredniowiecznego grodu gdańskiego, w rejonie dzisiejszych ulic Czopowej, Grodzkiej i Dylinki. Pochodzi z poziomu osadniczego 17/16, datowanego na  980-1000 rok, z fazy poprzedzającej ukształtowanie się miejskiej siatki ulic i zwartej zabudowy.

Zabytek zachował się w postaci niewielkiego fragmentu górnej partii naczynia, obejmującego wylew oraz szyjkę. Krawędź wylewu zdobią ukośne odciski z widocznym śladem nacięć na powierzchni użytego narzędzia. Analogiczny motyw występuje bezpośrednio poniżej wylewu, wykonany za pomocą narzędzia o podobnie ukształtowanej powierzchni roboczej.

Na podstawie zachowanego fragmentu odtworzono przybliżony kształt naczynia, zachowując proporcje oraz układ ornamentu. Profil szyjki uwzględniono przy projektowaniu niewielkiej pokrywki dopasowanej do naczynia. Całą rekonstrukcję, wraz z pokrywką, opracowano jako użytkowy garnek nawiązujący formą i zdobieniem do tradycji garncarstwa wczesnośredniowiecznego Gdańska. To praktyczny element wyposażenia rekonstrukcji historycznej, łączący użytkowy charakter naczynia z odniesieniem do realiów wczesnego średniowiecza.

Opracowanie: Krzysztof Dziewientkowski
Rekonstrukcja: Krzysztof Dziewientkowski
Pierwsza publikacja: 01.02.2026
Ostatnia aktualizacja: 20.10.2026

Źródło:
Lepówna, B. 1968, Gdańsk wczesnośredniowieczny: Garncarstwo gdańskie w X–XIII wieku, Prace Komisji Archeologicznej w Gdańsku, t. 7, Gdańsk. Dostęp online: Brak *