Bogato zdobiona naczynie z gdańska
Badania archeologiczne w powojennym Gdańsku ruszyły w 1948 roku, równolegle z wielką odbudową miasta. Choć specyfika gdańskiego gruntu sprzyjała zachowaniu się przedmiotów z surowców organicznych, to właśnie ceramika stała się główną kategorią znalezisk. Wyniki pierwszych siedemnastu lat prac robią ogromne wrażenie, masa pozyskanych fragmentów naczyń sięgnęła niemal 10 ton. Samo stanowisko I obejmujące wykopy I–V, od którego rozpoczęto odkrywanie wczesnośredniowiecznego Gdańska, dostarczyło ponad 5,6 tony materiału.
Podstawą rekonstrukcji jest fragment naczynia odkryty na stanowisku I, na terenie wczesnośredniowiecznego grodu gdańskiego, w rejonie dzisiejszych ulic Czopowej, Grodzkiej i Dylinki. Pochodzi z poziomu osadniczego 16/17, datowanego na 980-1000 rok, z fazy poprzedzającej ukształtowanie się miejskiej siatki ulic i zwartej zabudowy.
Zabytek zachował się w postaci niewielkiego fragmentu górnej partii naczynia, obejmującego wylew oraz szyjkę. Krawędź jest wyraźnie wyprofilowana, z wcięciem od strony wewnętrznej. Jej zewnętrzną powierzchnię zdobią odciski ukośnych kresek. Poniżej wylewu znajduje się plastyczna listwa zdobiona odciskami narzędzia o nacinanej powierzchni roboczej. Nad listwą biegnie linia falista, a pod nią proste linie poprzeczne względem osi naczynia.
Współczesną rekonstrukcję opracowano na podstawie zachowanego fragmentu, odtwarzając przybliżony kształt i proporcje naczynia. Wyraźne wcięcie od wewnętrznej strony wylewu wykorzystano do dopasowania pokrywki, której zdobienie utrzymano w stylistyce ornamentyki naczynia. Rekonstrukcję wykonano jako naczynie użytkowe, przystosowane do gotowania w sąsiedztwie ognia. Może ono również służyć jako niewielkie naczynie zasobowe, przybliżając realia codziennego życia w drugiej połowie X wieku.
Opracowanie: Krzysztof Dziewientkowski
Rekonstrukcja: Krzysztof Dziewientkowski
Pierwsza publikacja: 01.02.2026
Ostatnia aktualizacja: 18.10.2026
Źródło:
Lepówna, B. 1968, Gdańsk wczesnośredniowieczny: Garncarstwo gdańskie w X–XIII wieku, Prace Komisji Archeologicznej w Gdańsku, t. 7, Gdańsk. Dostęp online: Brak *
