W gdańskiej kuchni

Badania archeologiczne w powojennym Gdańsku ruszyły w 1948 roku, równolegle z wielką odbudową miasta. Choć specyfika gdańskiego gruntu sprzyjała zachowaniu się przedmiotów z surowców organicznych, to właśnie ceramika stała się główną kategorią znalezisk. Wyniki pierwszych siedemnastu lat prac robią ogromne wrażenie,  masa pozyskanych fragmentów naczyń sięgnęła niemal 10 ton. Samo stanowisko I obejmujące wykopy I–V, od którego rozpoczęto odkrywanie wczesnośredniowiecznego Gdańska, dostarczyło ponad 5,6 tony materiału.

Podstawą rekonstrukcji jest fragment naczynia odkryty na stanowisku I, na terenie wczesnośredniowiecznego grodu gdańskiego, w rejonie dzisiejszych ulic Czopowej, Grodzkiej i Dylinki. Pochodzi z poziomu osadniczego 15, datowanego na 1000-1080 rok, z fazy poprzedzającej ukształtowanie się miejskiej siatki ulic i zwartej zabudowy.

Zachowany fragment obejmuje partię przy wylewie i część brzuśca, co pozwala określić formę naczynia. Garnek ma szeroki otwór i baniasty brzusiec. Zachowała się również krawędź z delikatnie profilowanym wylewem i niewielkim wcięciem od strony wewnętrznej.Powierzchnię brzuśca zdobią poziome linie, pomiędzy którymi umieszczono ornament falisty.

Współczesną rekonstrukcję opracowano na podstawie dokumentacji i analizy źródłowej. Zachowano charakterystyczne proporcje oraz układ zdobienia nawiązujący do zachowanego fragmentu. Niewielkie wcięcie od wewnętrznej strony wylewu uwzględniono w rekonstrukcji, dopasowując do naczynia pokrywkę. Naczynie wykonano jako użytkowe naczynie kuchenne, przystosowane do gotowania w sąsiedztwie ognia, nawiązujące do realiów codziennej pracy w gdańskiej kuchni X–XI wieku.

Opracowanie: Krzysztof Dziewientkowski
Rekonstrukcja: Krzysztof Dziewientkowski
Pierwsza publikacja: 01.02.2026
Ostatnia aktualizacja: 18.10.2026

Źródło:
Lepówna, B. 1968, Gdańsk wczesnośredniowieczny: Garncarstwo gdańskie w X–XIII wieku, Prace Komisji Archeologicznej w Gdańsku, t. 7, Gdańsk. Dostęp online: Brak *